Akvaryum sahibi olan hemen herkes ilk günlerde aynı soruyla karşılaşır: Balıklara günde kaç kez yem vermek gerekir? Kedi ya da köpek beslerken hayvanın tokluk sinyallerini görebilirsiniz; ama balıklar suyun içinde her yem tanesine aynı hevesle koştuğu için "acaba yeterli mi?" hissi kolay kolay geçmez. Oysa akvaryumlarda en sık rastlanan sorun yetersiz beslenme değil, fazla beslenmedir. Artan yem çürür, suyu bozar ve balıkları hastalandırır.
Doğru bir balık beslenme düzeni kurmak, balığın türünü, boyutunu, yaşını ve akvaryumun genel dengesini birlikte düşünmeyi gerektirir. Aşağıda hem sıklık hem de porsiyon konusunu, yeni başlayan biri için anlaşılır adımlarla ele alacağız.
Genel kural şudur: küçük porsiyonlar, sık aralıklar. Balıkların mideleri çoğu türde çok küçüktür, bazılarında neredeyse belirgin bir mide bile yoktur. Bu yüzden tek seferde büyük miktarda yem vermek yerine günü ikiye bölmek daha sağlıklıdır.
Lepistes, moli, plati, neon tetra, beta gibi yaygın türlerde günde bir ya da iki kez beslemek yeterlidir. İki öğün verecekseniz aralarında en az 8 saat bırakın; sabah ve akşam saatleri pratik bir seçimdir. Porsiyonu belirlemenin en kolay yolu iki-üç dakika kuralıdır: balıkların 2-3 dakika içinde bitirebileceği kadar yem verin. Bu sürenin sonunda suda dolaşan ya da dibe çöken yem kalmışsa, bir sonraki öğünde miktarı azaltın.
Haftada bir gün hiç yem vermemek de birçok tatlı su balığı için zararsız, hatta faydalıdır. Bu "oruç günü" sindirim sisteminin boşalmasına yardımcı olur ve suya giren organik yükü azaltır.
Yeni doğmuş yavrular çok hızlı büyür ve enerji ihtiyaçları yüksektir. Onlara günde üç ila beş kez, çok küçük miktarlarda toz yem, ezilmiş pul yem veya canlı yem verilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, sık beslemenin suyu hızla kirletmesidir; yavru büyütme kabında daha sık kısmi su değişimi yapmak gerekir. Yavruların ilk haftalarındaki hassasiyet, kedi ve köpek yavrularının ilk aylarındaki bakım titizliğine benzer: küçük hatalar büyük etki bırakır.
Bazı vatoz benzeri yayınlar, plecostomus ve corydoras gibi dip balıkları gündüz saklanır, akşam hareketlenir. Bu türlere ışıklar kapandıktan kısa süre önce, batan tablet ya da granül yem vermek en doğrusudur. Yüzeydeki pul yemler diğer balıklar tarafından kapıldığı için dip balıkları çoğu zaman aç kalır; onların payını ayrıca düşünmek gerekir. Emici balıkların bitkisel liften de fayda gördüğünü, haşlanmış kabak veya salatalık dilimlerinin işe yaradığını unutmayın.
Sıklık kadar önemli olan, verilen yemin türü ve miktarıdır. Yanlış yem, doğru sıklıkta verildiğinde bile balığı yeterince beslemez.
Balıklar beslenme biçimine göre kabaca üçe ayrılır: etçil, otçul ve her şeyi yiyen türler. Beta gibi etçil balıklar protein ağırlıklı yemlere, bazı ciklet ve emici türler bitkisel içerikli yemlere ihtiyaç duyar. Ambalajın üzerindeki içerik listesine bakmayı alışkanlık haline getirin; ilk sıralarda balık unu, karides veya spirulina gibi tanımlı içerikler görmek iyi bir işarettir. Ürün seçerken etiket okuma alışkanlığı, akvaryum malzemelerinden mama ve oyuncaklara kadar tüm evcil hayvan ürünleri için geçerli bir prensiptir.
Ağız yapısı da belirleyicidir. Ağzı yukarı bakan balıklar yüzeyden, aşağı bakanlar dipten beslenir. Bu nedenle karışık bir akvaryumda hem yüzen hem batan yem çeşitlerini dönüşümlü kullanmak, kimsenin aç kalmamasını sağlar.
| Balık grubu | Günlük öğün | Porsiyon ölçüsü |
|---|---|---|
| Küçük tropikal (lepistes, tetra) | 1-2 | 2 dakikada tükenen miktar |
| Beta | 1-2 | 3-4 granül |
| Altın balık | 2 | Gözünün büyüklüğü kadar |
| Dip balıkları | 1 (akşam) | 1 tablet / birkaç granül |
| Yavrular | 3-5 | Çok az, toz yem |
Aşırı yemin en net göstergeleri şunlardır: dipte biriken beyazlaşmış yem artıkları, suyun bulanıklaşması, cam yüzeyde hızlı yosun oluşumu, kötü koku ve balıklarda hareketsizlik. Böyle bir tablo görürseniz iki-üç gün yem miktarını yarıya indirin, dipten sifonla artıkları çekin ve kısmi su değişimi yapın. Filtreleme ve düzenli su değişimi, beslenme düzeninin ayrılmaz parçasıdır; akvaryum kurulumu ve bakımı konusundaki temel alışkanlıklar bu noktada devreye girer.
Yetişkin balıklar birkaç gün yem almadan sorunsuz dayanabilir. Bir hafta ya da daha uzun süre uzaklaşacaksanız, otomatik yemleme kabı kullanmak ya da güvendiğiniz birine tek seferlik porsiyonları önceden ayırıp bırakmak en güvenli yöldür. "Ne olur ne olmaz" diye bol yem bırakmak, çoğunlukla balıkların değil suyun sonu olur.
Balık beslemede en iyi rehber gözlemdir. Balıklarınızın renklerini, yüzme biçimini, yeme gösterdikleri iştahı birkaç hafta boyunca izlediğinizde kendi akvaryumunuza özgü düzeni kendiliğin